Wat te doen met een onzakelijke lening?

Het leerstuk van de onzakelijke lening staat de afgelopen periode sterk in de belangstelling. Jurisprudentie hierover volgt in hoog tempo en steeds vaker wordt de afwaardering van een lening aan een gelieerde partij geweigerd op grond van de onzakelijkheid van de leningsvoorwaarden. Wat kan men doen om de negatieve gevolgen daarvan te beperken?

Debiteurenrisico

Om een lening als onzakelijk aan te mogen merken, is het noodzakelijk dat de schuldeiser een onzakelijk groot debiteurenrisico loopt. Een risico dat zo groot is dat dit door een onafhankelijke derde nooit zou worden geaccepteerd. Een aantal belangrijke criteria bij het beoordelen van een onzakelijke lening zijn:

1 Het bedingen van zekerheden

2 Het maken van afspraken omtrent aflossing

3 De huidige en toekomstige solvabiliteit van de debiteur

4 De verhaalsmogelijkheden die de debiteur biedt

5 Een achterstelling van de vordering ten opzichte van die van andere crediteuren

6 De hoogte van het rentepercentage

Omstandigheden onzakelijke lening

Daarnaast zijn er een drietal omstandigheden te noemen die kunnen bijdragen aan het oordeel dat een lening onzakelijk is. Allereerst gaat het hierbij om het ontbreken van de leningsovereenkomst. Ten tweede kan het bijschrijven van de rente op de hoofdsom, in het bijzonder als er geen tussentijdse aflossingen plaatsvinden, bijdragen aan de kwalificatie. En ten slotte is het niet naleven van gemaakte afspraken omtrent de betalingen van aflossingen en rente van belang. Deze drie omstandigheden zijn niet op zichzelf doorslaggevend, maar kunnen in combinatie met de hiervoor weergegeven criteria wel een rol spelen.

Mogelijkheden onzakelijke lening

Het is belangrijk om leningen periodiek te beoordelen op hun zakelijkheid. Pas waar mogelijk onzakelijk leningen aan, zodat deze voor het vervolg als zakelijk zullen worden aangemerkt. Daarnaast is het mogelijk om de gevolgen van een onzakelijke lening te beperken door het splitsen van de lening in een (nieuwe) onzakelijk en zakelijke gedeelte. Civielrechtelijk ontstaan hierdoor twee nieuwe leningen, welke ieder op zich moeten worden beoordeeld op hun zakelijkheid. Wijs hierbij de zakelijke voorwaarden wel zoveel mogelijk aan één lening toe.